| สัตว์ทะเล ที่ทำให้เกิดอันตราย : พวกที่มีเข็มพิษ (Stinger) |
| Written by ThaiScubaDive.com | |
| Thursday, 03 July 2008 17:37 | |
|
ได้แก่ แมงกระพรุน (Jelly fish) ปะการังไฟ (fire coral) ดอกไม้ทะเล (Sea anemone) ดาวขนนก (Sea feather) ขนนกทะเล/ไฮดรอยด์ (Hydroid) ซึ่งสัตว์เหล่านี้มีเข็มพิษที่เรียกว่านีมาโตซีส (Nematocyst) อยู่ที่หนวดของสัตว์เหล่านี้ บางชนิดมีพิษจนถึงขั้นตายได้คือ แมงกระพรุนชนิดที่เรียกว่า Portuguese Man-of -War ความรุนแรงของพิษอาจทำให้เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อ ทำให้มีผลต่อระบบหายใจและปอด อาจทำให้หมดสติจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ เพื่อให้เข้าใจและตระหนักถึงอันตรายที่อาจได้รับจากสัตว์ทะเล ตัวอย่างสัตว์ทะเลชนิดต่าง ๆ พร้อมอธิบายถึงอันตรายที่จะได้รับ ดังนี้ (1) แมงกระพรุน (Jelly fish) (2) ปะการังไฟ (Fire Coral) (3) ดอกไม้ทะเล (Sea Anemone) ดอกไม้ทะเลเป็นสัตว์ทะเลที่มีลำตัวอ่อนนุ่ม ด้านปากมีหนวดเรียงรายอยู่รอบด้านล่างเป็นฐานใช้ยึดเกาะอยู่กับพื้นหินพื้นปะการังหรือฝังตัวลงไปในพื้นทะเลบริเวณดินทรายหรือดินเลนดอกไม้ทะเลเป็นสัตว์ที่ดำรงชีวิตแบบเดี่ยวและไม่มีการสร้างหินปูนเป็นฐานรองรับโพลิปเหมือนปะการัง โพลิปดอกไม้ทะเลขนาดใหญ่บางชนิดมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 30 เซนติเมตร มักพบอาศัยอยู่ตามแนวปะการังหากสัมผัสด้วยมือเปล่า นีมาโตซีสจากหนวดของดอกไม้ทะเลจะทำให้เกิดผื่นคันได้เซอริแอนทัส (Cerianthus sp.) เป็นสัตว์จำพวกดอกไม้ทะเลชนิดหนึ่งที่มีลำตัวเป็นท่อยาวอาศัยอยู่ในปลอกที่สร้างขึ้น หนวดมีลักษณะเป็นสายยาว หากถูกรบกวนจะสามารถหดตัวเข้าไปอยู่ในปลอกได้ หนวดของเซอริแอนทัสสร้างนีมาโตซีสที่มีพิษได้เช่นเดียวกับดอกไม้ทะเล การจับด้วยมือเปล่าจึงต้องระมัดระวัง (4) ดาวเปราะและดาวขนนก (Brittle Star & Feather Star)
ดาวเปราะเป็นเอคไดโนเดิร์มที่มีแผ่นกลางตัวเล็ก และมีแขนงยาวจำนวน 5-7 แขน ส่วนดาวขนนกนั้นมีแผ่นกลางตัวขนาดเล็กและแขนยาวจำนวนมาก มองดูคล้ายช่อดอกไม้หรือต้นปรง ดาวเปราะและดาวขนนกไม่มีอันตรายต่อมนุษย์โดยตรง แต่บางชนิดสกัดเมือกเป็นสารมีพิษออกมาเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่อยู่รอบข้าง ดังนั้นการใช้มือจับสัตว์ดังกล่าวเพื่อวัตถุประสงค์ใดก็ตาม เมือกมีพิษนั้นก็อาจติดมือ หากการบริโภคอาหารโดยไม่ได้ล้างมือก่อน หรือใช้มือหยิบจับอาหารโดยตรง พิษจากเมือกดังกล่าวก็อาจเข้าสู่ร่างกายของเราได้เช่นกัน
(5) ขนนกทะเล (Sea Feather) |
ปลา ครัสเตเซียน และแพลงค์ตอนอื่น ๆ โดยบริเวณหนวดและแขนงที่ยื่นรอบปาก มีนีมาโตซีส (nematocyst) หรือเข็มพิษใช้ฆ่าเหยื่อหรือทำให้เหยื่อสลบก่อนจับกินเป็นอาหารปริมาณของนีมาโตซีสอาจมีจำนวนถึง 80,000 เซลล์ ใน 1 ตารางเซนติเมตรเท่านั้น ภายในนีมาโตซีสนี้เองมีน้ำพิษที่เป็นอันตรายทำให้เกิดอาการคัน เป็นผื่น บวมแดงเป็นรอยไหม้ ปวดแสบปวดร้อน และเป็นแผลเรื้อรังได้ ขึ้นอยู่กับแมงกระพรุนแต่ละชนิดบางรายทำให้เกิดอาการจุกแน่นหน้าอกหายใจไม่ออก กระสับกระส่าย นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย เป็นไข้และบางรายถึงแก่ชีวิตโดยทั่วไปเรามักเรียกแมงกระพรุนที่มีพิษว่า “แมงกระพรุนไฟ”การป้องกันการถูกแมงกระพรุนไฟ คือ การหลีกเลี่ยงลงเล่นน้ำทะเลบริเวณที่มีแมงกระพรุนชุกชุมหรือช่วงหลังพายุฝน เพราะจะมีกระเปาะพิษของแมงกระพรุนหลุดลอยไปในน้ำทะเล แม้เราจะไม่ได้สัมผัสกับแมงกระพรุนโดยตรงก็ตาม